Sinop Gezi Rotası: Kale Surlarından İnceburun Feneri’ne

Sinop gezi rotası için iki gün yeterli bir başlangıçtır, yeter ki günleri haritaya göre bölün. Birinci gün şehrin kurulu olduğu uçta kalın ve yürüyerek kale surlarını, Tarihi Cezaevi’ni ve Arkeoloji Müzesi’ni gezin. İkinci gün araçla ya da dolmuşla kuzeybatıdaki kola geçip Hamsilos Koyu’nu ve İnceburun Feneri’ni görün. Bu bölünme keyfî değil: Sinop Yarımadası iki ayrı uzantıdan oluşuyor ve her gün bir uzantıya ayrılınca aynı yolu iki kez gidip gelmek gerekmiyor.

Haritayı okuyun: bir yarımada, iki kol

Doğa Koruma ve Milli Parklar 10. Bölge Müdürlüğü’nün Hamsilos sayfası yarımadayı iki uzantı olarak tarif ediyor: kuzeydoğuda şehir merkezinin bulunduğu Boztepe ve Anadolu’nun kuzey ucundaki İnceburun. Hamsilos Tabiat Parkı da İnceburun uzantısında yer alıyor. Rotanın mantığı bu ayrıma dayanıyor: birinci günün durakları şehrin içinde, ikinci günün durakları ise şehirden uzakta ama aynı uzantı üzerinde. Kültür Portalı, cezaevine yürüyerek ya da şehir içi ulaşımla gidilebildiğini belirtiyor. Konaklamayı merkez tarafında seçerseniz ilk gün büyük olasılıkla araca ihtiyaç duymazsınız; ikinci günün ulaşımını da tek bir gidiş-dönüşe indirirsiniz.

Birinci gün: surların içinde yürüyerek

Güne surlarla başlayın, çünkü günün ilk ana durağı olan cezaevi bu çeperin parçası. Kültür Portalı’ndaki kültür envanteri kaydına göre Sinop surları yarımadanın en dar boyun kısmını tamamen çeviriyor; toplam uzunluğu 2973 metre, kalınlığı 2–3 metre arasında. Aynı kayıt, Selçukluların 1214 ve 1261’de surları onarıp savunma için bir iç kale eklediğini belirtiyor.

Tarihi Cezaevi tam olarak bu iç kalenin içinde ve iç kale, Sinop Kalesi’nin batı cephesinde; yani surları batıya doğru takip ettiğinizde cezaevine de varmış olursunuz. Kültür Portalı’nın Tarihi Cezaevi sayfası binanın 1882’de yaptırıldığını, U planlı yapıda 28 koğuş bulunduğunu, cezaevinin 1996’da boşaltılıp 2000’de müzeye dönüştürüldüğünü aktarıyor. Sinop İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise restorasyonun ardından yapının 5 Haziran 2025’te yeniden ziyarete açıldığını ve girişte Müzekart’ın geçerli olduğunu duyurdu. Gezerken güney cepheye de bakın: aynı sayfaya göre iç kale uzun süre tersane olarak kullanılmış ve tersaneye ait iki büyük kemer, sonradan kapatılmış olsa da güney bedende hâlâ seçilebiliyor. Müzekart’ın başka hangi yerlerde işe yaradığını Müzekart rehberimizde topladık.

Öğleden sonrayı Sinop Arkeoloji Müzesi’ne ayırın. Türkiye Müzeleri’ndeki müze sayfası Meydankapı’da bulunan yedi esin perisi mozaiğini, 1994–2000 arasındaki Türk-Fransız kazılarından gelen amfora fırını buluntularını, Anadolu’nun en eski mezar steli örneklerini ve bahçedeki Serapis Tapınağı kalıntılarını öne çıkarıyor. Aynı sayfada müzenin kapalı günü salı olarak görünüyor ve gişe, müzeden yarım saat önce kapanıyor; bu yüzden müzeyi akşama bırakmak yerine öğleden sonranın başına yazın ve gitmeden önce bilgiyi yeniden kontrol edin.

İkinci gün: İnceburun koluna çıkış

İkinci günün iki durağı aynı uzantıda, ama şehre uzaklıkları farklı. DKMP’ye göre Hamsilos Tabiat Parkı il merkezine yaklaşık 14 km uzaklıkta; Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ise İnceburun Feneri’ni il merkezinin yaklaşık 20 km kuzeybatısında gösteriyor. Bu iki rakama dayanan planlama önerimiz şu: önce en uzaktaki fenere gidin, dönüş yolunda Hamsilos’ta durun. Böylece günün sonunda şehre yakın kalırsınız.

Kıyı Emniyeti’nin kaydına göre 1863’te yapılan fener, Türkiye’nin en kuzeydeki deniz feneri. Okul Dışı Öğrenme Ortamları sayfası fenerin içine girilmediğini, çevresindeki alanın ise ziyaretçilere açık olduğunu belirtiyor; arazinin engebeli olduğu ve uç noktalara yaklaşılmaması gerektiği de aynı sayfada yazıyor. Çocukla geziyorsanız bu uyarıyı ciddiye alın.

Hamsilos ise denizin bir nehir gibi karanın içine girdiği ria tipi bir koy. DKMP sayfası alanın 2007’de tabiat parkı ilan edildiğini, aynı zamanda 1. derece doğal sit olduğunu ve şehir merkezinden kalkan Sinop–Akliman dolmuşlarıyla ulaşılabildiğini belirtiyor. Aynı sayfaya göre 1987’de mesire yeri olarak tescil edilen Akliman da bugün parkın içinde, Akliman Günübirlik Kullanım Alanı adıyla yer alıyor; molanızı burada verebilirsiniz. Arabasız geziyorsanız ikinci günü bu dolmuş hattına göre kurun. İnceburun için resmî kaynaklarda düzenli toplu taşıma bilgisi bulamadığımızdan fener ayağı için taksi ya da araç kiralama gibi bir seçeneği yerelde teyit edin.

Günler ne zaman yer değiştirmeli?

İki günlük iskelet sabit değil. Şu üç durumda sırayı değiştirin:

• Planınızda salı varsa: Müzenin kapalı günü salı olduğu için yürüyüş gününü salıya denk getirmeyin; o gün burun koluna çıkın.
• Kıyıda rüzgâr ya da yağış bekleniyorsa: Engebeli ve açık arazideki fener ziyaretini daha sakin güne kaydırın, müze ziyaretiyle geçen şehir gününü öne alın. Alternatif fikirler için hava durumuna göre B planı rehberimize bakabilirsiniz.
• Sadece bir gününüz varsa: Yarımadanın iki kolunu aynı güne sıkıştırmak yerine birini seçin; ilk ziyarette şehir merkezi kolu daha çok durağı az yolla bir araya getirir.

Sinop’u daha uzun bir yolculuğa eklemek

Sinop’u tek başına değil, daha uzun bir Karadeniz yolculuğunun durağı olarak da planlayabilirsiniz. Kıyı boyunca ilerleyecekseniz arabayla 7 günlük Karadeniz turu yazısındaki sırayla, batıdan geliyorsanız Kastamonu hafta sonu rotasıyla birleştirebilirsiniz. e-Gezi ana sayfasındaki AI rota planlayıcısına Sinop’u ve kalış sürenizi yazıp iki günlük bu iskeleti kendi tarihlerinize göre düzenleyebilir, başka gezginlerin hazırladığı rotalara da göz atabilirsiniz. Mesafe ve yol sürelerini yola çıkmadan harita uygulamasından kendiniz doğrulayın.